Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji öğretim üyeleri tarafından Üniversitemiz bünyesinde görev yapan akademik ve idari personel ile öğrencileri COVID 19’un bulaş ve hastalıktan korunma yolları ile ilgili bilgilendirmeye yönelik bir dizi bilgilendirme toplantıları yapılmaktadır. İlki Fen Edebiyat Fakültesinde düzenlenen bilgilendirme toplantıları tüm birimlerde yapılmak üzere devam etmektedir.
Son 20 yılda üçüncü Coronavirus salgını “COVID-19”
Coronavirus’lar (CoV), soğuk algınlığından, Ağır Akut Solunum Sendromu (Severe Acute Respiratory Syndrome-SARS-CoV) ve Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS-CoV) gibi ağır klinik tablolara kadar çeşitli hastalıklara neden olan büyük bir virüs ailesidir.
SARS-CoV, 2003 yılında, daha önceden bilinmeyen bir virüs halinde ortaya çıkmış, yüzlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştur. Yaklaşık 10 yıl sonra Suudi Arabistan’da Coronavirus ailesinden, daha önce insan ya da hayvanlarda varlığı gösterilmemiş olan MERS-CoV (Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus) insanlarda tanımlanmıştır. Aslında Coronaviruslar hayvanlardan insanlara bulaşarak hastalık oluşturan bir zoonozdur. Yapılan ayrıntılı araştırmalar sonucunda, SARS-CoV'un misk kedilerinden, MERS-CoV'un ise tek hörgüçlü develerden insanlara bulaştığı ortaya çıkmıştır.
Son salgın ise 31 Aralık 2019'da Çin'in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinden bildirilmiştir. Üç gün süreyle uygun antibiyotik ve antiviral tedavi uygulanmasına rağmen düzelmeyen ağır seyirli pnömoni vakalarının görülmesi ile dikkat çeken salgının etkeni 7 Ocak 2020’de daha önce insanlarda tespit edilmemiş yeni bir coronavirus (2019-nCoV) olarak tanımlanmış, daha sonra COVID 19 (coronavirus hastalığı 19) olarak adlandırılmıştır. Virusun insanlar arasında yayılma hızının yüksek olması nedeniyle hastalık Dünya Sağlık Örgütü tarafından global bir sağlık sorunu olarak ilan edilmiştir.
SARS salgınında hastalığa bağlı ölüm oranı %11-15, MERS-CoV’da ise %35-50 arasında olup, yeni coronaviruste ise bunlara göre oldukça düşük (% 2-4) bildirilmektedir.
Yeni Coronavirusun kaynağı henüz netlik kazanmamakla birlikte eldeki veriler, Huanan Deniz Ürünleri Toptan Satış Pazarında yasadışı olarak satılan vahşi hayvanları işaret etmektedir. İnsandan insana bulaşma bildirilmiştir. Virus hasta bireylerden öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçılan damlacıklar ve damlacıklarla kontamine olmuş yüzeylerden (göz, ağız, burun mukozasına temasla) diğer insanlara bulaşabilir.
Enfeksiyonun belirtileri solunum semptomları, ateş, öksürük ve nefes darlığıdır. Daha ciddi vakalarda, pnömoni, ağır akut solunum yolu enfeksiyonu, böbrek yetmezliği ve hatta ölüm gelişebilir. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Viroloji Referans Laboratuvarı hastalıkla uyumlu semptomları olan kişilerin solunum yolu numunelerini COVID 19 açısından değerlendirilip kısa sürede tanı koyabilecek donanıma sahiptir.
Hastalığın spesifik bir tedavisi yoktur. Bu nedenle hastalık süresince hastaların semptomlarını rahatlatmaya yönelik destek tedavi uygulanmalı, ağır vakalarda solunum desteği sağlanmalıdır.
Hastalığın yayılmasını önlemek için korunma önlemlerinin bilinmesi ve doğru şekilde uygulanması önem taşır. El yıkama en önemli korunma önlemidir. Hasta bireylerle birlikte olup bakım hizmeti veren sağlık çalışanları ve hasta yakınlarının temas ve damlacık önlemlerine uymaları gereklidir. Kalabalık ortamlardan mümkün olduğunca uzak durulmalıdır. Öksürük, hapşırık gibi damlacık yayılmasına neden olan durumlarda ağız ve burun mendil ile kapatılmalı, kullanılmış mendil cebe sokulmayıp çöpe atılmalıdır. Mendil bulunmadığında ağız ve burun kol ile kapatılmalıdır. Solunum yolu hastalıklarının yaygın olduğu dönemlerde sarılma, öpüşme ve tokalaşma gibi hareketlerden kaçınılmalıdır.
Dünya Sağlık Örgütünün 17.02.2020 tarihli verilerine göre hastalık 25 ülkede görülmüş olup, kesin tanı konmuş 71429 vaka bulunmaktadır. Eldeki son verilere göre ülkemizde COVID 19 ile enfekte bir vaka görülmemiştir.
